5 tips voor maatwerk in hulpverlening #hoe dan

Jij bent als hulpverlener je eigen belangrijkste instrument; dat betekent dat alles wat jij doet, denkt en uitstraalt binnenkomt bij de ander en een reactie oproept. Wil jij ook meer resultaat van je inzet in de hulpverlening? Lees dan deze 5 tips.

  1. Interactie
    Communicatie is meer dan praten alleen; de invloed van non-verbale communicatie is groter dan je denkt. Onder meer je positie ten opzichte van de ander, je lichaamshouding, je manier van praten maar ook omstandigheden in de omgeving zoals bijvoorbeeld de ruimte waar je bent, de temperatuur of wachttijd hebben invloed op de kwaliteit van de interactie.
    Wat doe je?
    Je hebt een afspraak bij een moeder thuis en daar blijkt dat de 5-jarige zoon heel druk is en veel aandacht vraagt en het gesprek verloopt chaotisch. Hoe je daar mee omgaat bepaalt grotendeels of de interactie succesvol is.
    Kies je voor negeren en stug doorgaan? Kies je voor aandacht besteden aan het kind en zo de rust herstellen? Of kies je ervoor om het gesprek af te ronden en een nieuwe afspraak te maken als het kind er niet bij is? Besteed bewust aandacht aan de opties en neem eventuele nadelen mee in je beoordeling achteraf.
  2. Waarneming, observatie en interpretatie.
    De waarnemingen die je als mens doet, zijn per definitie gekleurd door wie je bent, wat je hebt meegemaakt en wat je belangrijk vindt. Als je aan jouw waarnemingen één op één een (waarde)oordeel hecht, ga je voorbij aan de beleving van de ander. In de hulpverlening leidt dit tot soms pijnlijke situaties.

    Wat doe je?
    Je bent in gesprek met een hulpvrager en hij gedraagt zich geagiteerd, gespannen en is erg onrustig. Vanuit jouw eerdere ervaringen roept dat bij jou irritatie op en je spreekt de ander daar op een strenge toon op aan. Hier reageert de ander boos op en hij begint je verwijten te maken.
    Kies je er voor om hulp in te roepen omdat je bang bent dat de situatie escaleert? Kies je er voor een pauze in te lassen en daarna door te gaan met je werk? Of kies je er voor om de situatie te benoemen en in alle openheid te vertellen wat het gedrag van de ander met jou doet? Besef dat jij invloed hebt op het vervolg, dan kun je ontspannen, bewust observeren en je waarneming delen, zodat de ander ook kan ontspannen.
  3. Verwachtingen
    Veel misverstanden in de communicatie ontstaan doordat beide gesprekspartners (onbewuste) verwachtingen hebben van de ander.
    Wat doe je?
    Je bent in gesprek met een hulpvrager en je legt de procedure uit. Je gebruikt hiervoor een protocol dat jullie binnen je organisatie gebruiken en als je vraagt of de ander nog vragen heeft, komt er niets. Je gaat er dus van uit dat de ander het begrepen heeft maar gaandeweg merk je dat het gesprek niet loopt.

    Kies je er voor om het protocol te volgen en de ander te overtuigen? Kies je er voor om dan maar zelf het traject in te vullen? Of benoem je wat je opmerkt, bespreek je wederzijdse verwachtingen en pas je je informatie aan aan de ander? Om een hulpvrager bij zijn eigen veranderproces te betrekken, is het handig om stil te staan bij zijn of haar motivatie, beleving en mogelijkheden. 
  4. Belangen
    Wees je er van bewust wiens belangen je dient. In een hulpverleningsrelatie heb je niet alleen met de hulpvrager te maken maar ook met jezelf en de organisatie waar je voor werkt.
    Wat doe je?
    Je werkt met een hulpvrager en de relatie verloopt moeizaam. Afspraken die jullie maken, worden niet nagekomen en de problemen worden eigenlijk steeds groter.
    Kies je er voor om binnen de kaders te blijven? Kom je op voor het belang van de hulpvrager en je eigen belang door de problemen binnen de organisatie aan te kaarten? Of kies je in overleg met de hulpvrager voor een aanpak die wel aanslaat maar die betekent dat er meer geld nodig is om resultaten te bereiken? Met name in hulpverleningsrelaties die moeizaam verlopen gaan allerlei gedachten en gevoelens mee spelen. Als je merkt dat angst een belangrijke rol speelt bij jouw keuze, dan is het niet eerlijk om het stroeve verloop eenzijdig bij de hulpvrager neer te leggen.

Vertrouwen, veiligheid en ontspanning
In situaties waarin (langdurige) stress een rol speelt, loop je als hulpverlener vaak aan tegen weerstand. Dat is niet onlogisch omdat hulpvragers geen energie en ruimte in hun hoofd meer hebben om na te denken over opties, zij zijn vooral bezig met overleven.
Wat doe je? 
Tijdens een intake is de hulpvrager vooral aan het klagen over zijn gezinsleden, hij geeft aan dat hij het niet meer ziet zitten en dat er voortdurend ruzies en conflicten zijn. Hij is moe, heeft nergens zin in en ziet overal als een berg tegenop.
Kies je er voor om de hulpvrager op zijn eigen verantwoordelijkheid te wijzen door te zeggen dat hij het toch echt zelf moet gaan doen? Kies je er voor om een individueel plan van aanpak te gaan maken? Of kies je er voor om te gaan werken aan het herstellen van vertrouwen en veiligheid binnen het gezin waardoor ontspanning ontstaat? Als je stilstaat bij elk van de drie opties en je afvraagt welke aanpak bijdraagt aan verhoging van spanning en stress bij de hulpvrager, kun je een bewuste keuze maken voor die optie die het beste past bij de hulpvrager.

Als je na het lezen van deze tips behoefte hebt aan praktische handvatten om daadwerkelijk aan de slag te gaan met jezelf als instrument, dan wordt het tijd voor een training ROND.Na het volgen van deze training ben je in staat je benadering af te stemmen op de hulpvrager door bewust aan de slag te gaan met de aspecten ruimte, openheid, nieuwsgierigheid en duidelijkheid binnen interacties.  Je werkt aan veiligheid, vertrouwen en ontspanning en daar profiteren zowel jij, als hulpverlener, als de hulpvrager van.

Ruimte voor jezelf en de ander: 
Welke ruimte nemen gevoelens, gedachten en gedrag in in de interactie.
Openheid naar jezelf en de ander:
Wat is er nodig om open te durven zijn over (voor)oordelen, invullingen en aannames
Nieuwsgierigheid naar jezelf en de ander:
Hoe werk je aan het ontdekken van motivatie en beleving van zowel jouzelf als de hulpvrager.
Duidelijkheid naar jezelf en de ander:
Hoe zorg je voor een optimale afstemming tussen jou en de hulpvrager qua taalgebruik, afspraken, verwachtingen en resultaten.

Als je deze vaardigheden bewust gaat toepassen, ontstaat er een gelijkwaardige dialoog waarin beiden zich gehoord, gezien en erkend voelen. En wie wil dat nou niet?Voor meer informatie over ROND en Aansluiten Bij Communicatie, mail naar: karen@aansluitenbijcommunicatie.nl of neem een kijkje opwww.aansluitenbijcommunicatie.nl

Over bijkaren

Initiatiefnemer Aansluiten Bij Communicatie, gepassioneerd voorvechter van (mede)zeggenschap van mensen voor wie praten en luisteren niet vanzelfsprekend is
Dit bericht werd geplaatst in Communicatie, professionele communicatievaardigheden, ROND en getagged met , , . Maak dit favoriet permalink.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.